Czym jest program mieszkaniowy „Pierwsze klucze”?
Program mieszkaniowy „Pierwsze Klucze” był przygotowywany głównie z myślą o osobach, które wcześniej nie posiadały własnego mieszkania ani domu. Jego celem miało być zwiększenie dostępności kredytów hipotecznych w okresie wysokich stóp procentowych. Projekt przewidywał dopłaty do rat, możliwość skorzystania z gwarancji części wkładu własnego oraz rozwiązania wspierające społeczne budownictwo mieszkaniowe.
Kredyt miał być udzielany w złotych na co najmniej 15 lat. Stała stopa oprocentowania obowiązywałaby przez pierwszych 60 miesięcy, natomiast dopłaty obejmowałyby 120 rat kapitałowo-odsetkowych spłacanych zgodnie z harmonogramem. Wysokość pomocy miała zależeć między innymi od dochodów, liczby osób w gospodarstwie domowym oraz lokalizacji finansowanej nieruchomości.
Projekt zakładał także ograniczenia, które miały zmniejszyć ryzyko wzrostu cen mieszkań. Z tego powodu pomoc planowano skierować do osób zaspokajających własne potrzeby mieszkaniowe, a nie do inwestorów kupujących lokale na wynajem lub w celu szybkiej odsprzedaży. Opisywane rozwiązania pozostały jednak wyłącznie planami i nie stanowią obecnie podstawy do otrzymania dopłat.
Jakie wsparcie miał dać program Pierwsze Klucze?
Najważniejszym elementem miała być dopłata stabilizacyjna do pierwszych 120 rat, czyli wsparcie wypłacane przez 10 lat. W przypadku kredytu hipotecznego oprocentowanie objętej pomocą części zobowiązania miało wynosić 1,5%. Nie oznaczało to jednak, że taką stawką zostałby objęty cały kredyt. Dopłata byłaby naliczana wyłącznie od określonej części kapitału, zależnej między innymi od liczby osób tworzących gospodarstwo domowe.
Inne zasady planowano w przypadku kredytu konsumenckiego przeznaczonego na sfinansowanie partycypacji w kosztach budowy lokalu w SIM lub TBS albo wkładu mieszkaniowego w spółdzielni. Oprocentowanie części objętej wsparciem miało wówczas wynosić 0%, a dopłaty obejmowałyby pierwszych 60 rat. Okres spłaty takiego zobowiązania miał wynosić od 5 do 15 lat.
Program przewidywał również gwarancję części wkładu własnego udzielaną przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Rozwiązanie miało pomóc osobom posiadającym odpowiednią zdolność kredytową, które nie zgromadziły wymaganych oszczędności. Gwarancja nie oznaczałaby jednak umorzenia zadłużenia. Zabezpieczałaby brakującą część wkładu, ale kredytobiorca nadal musiałby spłacić całe zobowiązanie.
Do kogo skierowany jest program „Pierwsze klucze”?
Planowane wsparcie rządowe przy zakupie mieszkania miało trafić przede wszystkim do osób nabywających pierwszą nieruchomość. Z programu mogliby skorzystać single, pary oraz rodziny z dziećmi, które nie posiadały wcześniej własnego lokalu ani domu. Liczba członków gospodarstwa wpływałaby zarówno na limit dochodowy, jak i wysokość części kredytu objętej dopłatą.
Spełnienie ustawowych warunków nie gwarantowałoby otrzymania finansowania. Bank nadal oceniałby zdolność kredytową wnioskodawcy, uwzględniając między innymi wysokość i stabilność dochodów, miesięczne wydatki, liczbę osób na utrzymaniu, formę zatrudnienia oraz historię regulowania zobowiązań.
Kryteria kwalifikacji
Podstawowym warunkiem miało być nieposiadanie obecnie ani w przeszłości własnego mieszkania lub domu. Pomoc kierowano więc do osób, które dopiero planowały zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. Szczegółowe przepisy miały określić możliwe wyjątki dotyczące szczególnych sytuacji rodzinnych i majątkowych.
Projekt przewidywał również minimalny wskaźnik LtV na poziomie 50%. Wskaźnik ten określa stosunek wysokości kredytu do wartości nieruchomości. Oznacza to, że zobowiązanie musiałoby finansować co najmniej połowę kosztów zakupu lub budowy. Rozwiązanie miało ograniczyć dostęp do dopłat osobom dysponującym środkami pozwalającymi samodzielnie pokryć większość inwestycji.
Kredytobiorca musiałby również wybrać lokal lub dom spełniający wymagania programu. Bank sprawdzałby cenę nieruchomości, jej stan prawny, datę oddania do użytkowania i okres posiadania przez sprzedającego. Dopiero pozytywna ocena sytuacji klienta oraz przedmiotu finansowania pozwalałaby uzyskać kredyt z dopłatą.
Limity dochodowe i ich weryfikacja
Limity dochodowe miały zależeć od liczby osób w gospodarstwie domowym. Inny próg obowiązywałby singla, a inny parę lub rodzinę wychowującą dzieci. Przy jego ustalaniu planowano również uwzględniać różnice pomiędzy cenami mieszkań w poszczególnych regionach.
W miastach liczących ponad 300 tys. mieszkańców oraz na obszarach, na których koszt odtworzenia metra kwadratowego wyraźnie przekraczał średnią krajową, limit mógłby wzrosnąć o 10%. Mechanizm ten, nazywany wskaźnikiem lokalizacyjnym, miał lepiej dopasować warunki do realiów lokalnego rynku.
Przekroczenie progu nie zawsze powodowałoby utratę całej pomocy. W gospodarstwie jednoosobowym dopłata miała być pomniejszana o 50% kwoty przekroczenia, natomiast w wieloosobowym – o 25%. Bank weryfikowałby zarobki na podstawie dokumentów odpowiednich dla danego źródła dochodów, np. zaświadczenia od pracodawcy, zeznania podatkowego albo dokumentacji księgowej przedsiębiorcy.
Jakie nieruchomości obejmuje program „Pierwsze klucze”?
Program miał dotyczyć głównie mieszkań i domów z rynku wtórnego. Nieruchomość musiałaby być oddana do użytkowania co najmniej pięć lat przed złożeniem wniosku. Sprzedający powinien natomiast posiadać do niej prawo własności przez minimum trzy lata. Ograniczenia miały utrudnić wykorzystywanie dopłat do zakupu lokali przeznaczonych do szybkiej odsprzedaży z zyskiem.
Cena metra kwadratowego nie mogłaby przekroczyć określonego limitu. Próg miał być ustalany z uwzględnieniem kosztów realizacji inwestycji w społecznym budownictwie mieszkaniowym. Gminy otrzymałyby możliwość wprowadzenia własnych limitów, lepiej dopasowanych do cen obowiązujących na ich terenie.
Standardowe mieszkania z rynku pierwotnego sprzedawane przez deweloperów nie miały być objęte dopłatami. Wyjątek stanowiłyby lokale powstające w planowanym modelu społecznego budownictwa własnościowego. Kredyt mógłby także finansować budowę i wykończenie domu jednorodzinnego, zakup działki pod jego budowę oraz inwestycję prowadzoną przez kooperatywę mieszkaniową.
Jakie są alternatywne rozwiązania dla programu „Pierwsze klucze”?
Jednym z dostępnych rozwiązań jest Rodzinny Kredyt Mieszkaniowy, określany także jako program Mieszkanie bez wkładu własnego. Gwarancja BGK może zastąpić brakującą część oszczędności, ale nie zwalnia kredytobiorcy ze spłaty zobowiązania. Program przewiduje również spłatę rodzinną po urodzeniu lub przysposobieniu drugiego albo kolejnego dziecka, jeśli kredytobiorca spełni wymagane warunki.
Osoby planujące zakup nieruchomości w dalszej perspektywie mogą skorzystać z Konta Mieszkaniowego. Regularne oszczędzanie przez wymagany okres pozwala ubiegać się o premię mieszkaniową. Alternatywą jest też standardowy kredyt hipoteczny z własnym wkładem. Przed wyborem finansowania trzeba porównać oprocentowanie, RRSO, prowizję, ubezpieczenia oraz zasady wcześniejszej spłaty. Aktualne warunki Rodzinnego Kredytu Mieszkaniowego i Konta Mieszkaniowego najlepiej sprawdzić bezpośrednio w banku lub na stronie BGK.
Samodzielne analizowanie ofert, śledzenie zmian w przepisach i porównywanie haczyków w umowach bywa jednak przytłaczające. Jako doradca kredytowy doskonale znam wszystkie funkcjonujące programy oraz aktualne warunki w poszczególnych bankach. Chętnie przeanalizuję Twoją sytuację, sprawdzę zdolność kredytową i pomogę Ci wybrać najbezpieczniejsze oraz najbardziej opłacalne rozwiązanie.
Zadzwoń do mnie teraz lub skorzystaj z formularza kontaktowego
